Uit het boek komt een moeilijk persoon naar voren. Johan Polak kon wellicht alleen bij een handvol vrienden zijn ware gezicht laten zien. Voor de rest van de wereld voerde hij liever een narcistisch toneelstukje op, waarin hij over zichzelf klaagde als ‘lelijk’, ‘homo’ en ‘jood’.

Koen Hilberdink schreef een indringend portret van Polak, die door een onveilige jeugd bij een zeer nerveuze moeder en een traumatische oorlogservaring, waarbij hij, zijn moeder en broer opgepakt werden tijdens een razzia en naar Westerbork overgebracht. Louter op voorspraak en inspanningen van Cook Brummer, mede-directeur van de Polak-Schwarz fabriek van de familie konden zij na 8 dagen terugkeren naar Amsterdam. De rest van de oorlogstijd dook het gezin onder, terwijl een deel van de familie naar de concentratiekampen gedeporteerd werd.

In dit licht bezien is het lastige karakter van Johan Polak gedeeltelijk te verklaren als overlevingsstrategie, een continu opgevoerd toneelstuk vol drama en excentriek gedrag.  J.W.B.P. Het leven van Johan Polak, een boek over een verdienstelijke uitgever, angstig, eenzaam en met een tragisch liefdesleven.

Geschreven door Vincent op 19-06-2017.