Wat een goed idee was dat toch, mijn plan om het complete werk van Jacob Vis in volgorde van verschijnen te herlezen. Met name voor de thrillerreeks die speelt in IJsselmonde (een fictief plaatsje in Overijssel) en omgeving is die volgorde van belang. Zojuist las ik het derde deel uit, ‘Wetland’. Een thriller? Ja, maar evenzeer een ijzersterke literaire streekroman.

Vis is een van de beste Nederlandse thrillerschrijvers en zeker de best schrijvende. Zoals ook blijkt uit zijn drie spannende Indische romans, is hij een van onze grote hedendaagse  vertellers, die moeiteloos past in een rijtje met literaire schrijvers als Peter Andriesse, Ton van Reen en Hans Vervoort. Of als we iets verder teruggaan in de tijd: Johan Fabricius en Madelon Székely -Lulofs. De boeken van Jacob Vis krijgen steeds uitstekende kritieken en worden vaak genomineerd voor prijzen. Toch zie je ze zelden in de boekwinkel. En zolang daar geen stapeltje  ligt, is er weinig kans op een bestseller. Gelukkig weerhoudt dat Vis er niet van om door te schrijven.

‘Wetland’ illustreert hoe dun de scheidslijn is tussen de werkelijk literaire thrillers van Vis en zijn spannende literaire werk. In dit boek gebruikt de auteur zijn ervaringen als beheerder van wetland De Weerribben voor een indringende beschrijving van het leven in de outback van Overijssel. Centraal staat het gehucht Kerkdorp , gelegen in wetland De Kragge. Het verhaal wordt grotendeels verteld door Maurits Weiland, een advocaat die sinds enkele jaren in Kerkdorp woont en inmiddels aardig ingeburgerd is. Voor hij aan zijn werkdag begint, vaart hij dagelijks met zijn hond een stuk door het prachtige natuurgebied. Als hij daarbij het lijk van de beheerder van het gebied ontdekt, gaat het misdaadverhaal van start. Weiland belt de plaatselijke bromsnor en die schakelt meteen zijn collega’s uit IJsselmonde in: inspecteur Ben van Arkel en zijn team, de vaste hoofdpersonen uit de reeks.

Het speurwerk naar de moordenaar houdt het verhaal in beweging, maar is niet belangrijkste onderdeel van dit boek. De spanningen tussen de rietsnijders en de natuurbeschermers over wat er wel en niet mag in het gebied, de wetteloosheid in het afgelegen gehucht, waardoor rietsnijder Arthur Romkes en zijn zonen er een waar schrikbewind kunnen uitoefenen, het lot van advocaat Weiland die door het dorp genegeerd wordt zodra hij een zoon van Romkes gaat verdedigen en niet te vergeten de schoonheid van het wetland, dat zijn allemaal zaken die royaal aandacht krijgen. ‘Wetland’ wordt daardoor veel meer dan zomaar een thriller.

Het herlezen van ‘Wetland’ gaf de doorslag: ik heb nu definitief besloten de boeken van Jacob Vis te verhuizen van de thrillerkast op de bovenverdieping naar de literatuurkast in de huiskamer. Zijn Indische romans stonden daar al, de rest komt er nu bij. Nu nog bepalen welke auteurs daarvoor moeten wijken.

(‘Wetland’ is vrij recent herdrukt onder de titel ‘Veenlijk’.)

Geschreven door Ton van der Molen op 09-01-2017.