Boekennieuws.

Nieuws, reportages en achtergronden uit de wereld van het boek

het boek was beter

De Ring van Ralph Bakshi

Door Zadok Samson

Ik moet een jaar of dertien zijn geweest toen ik het eerste deel van de epische trilogie The Lord of the Rings in de bioscoop zag. Alleen wist ik toen niet dat het om drie delen ging. Het mag duidelijk zijn dat ik met een zeker gevoel van verbijstering de zaal verliet na zo’n drie uur. De film had verdomme niet eens een echt einde.

Later begreep ik dat het een trilogie was en dat er dus nog twee verfilmingen moesten komen. Wat ik niet wist was dat Peter Jackson, de regisseur, niet de eerste was die de taak op zich had genomen Tolkiens wereld naar het witte scherm te toveren. Dit was al eerder gebeurd, in de vorm van een animatiefilm.

Ralph Bakshi stond er na zijn verfilming van Fritz the Cat om bekend dat hij de tekenfilm volwassener had gemaakt. Geen kinderachtig gedoe, maar thema’s met een randje, seks, geweld en heel veel schuttingtaal. Daarbij maakte hij nog eens een mix van real life action en animatie, wat soms een bevreemdend effect had. Dus leek Bakshi de perfecte persoon om The Lord of the Rings te verfilmen. Hij besloot dat het na één deel wel genoeg was en waagde zich niet aan de delen twee en drie.

Als het om puur narratologische aspecten gaat, is The Lord of the Rings best geslaagd te noemen. Bakshi volgt in ruim twee uur redelijk getrouw de benauwende situaties waarin Frodo terechtkomt. Hij weet de magische wereld van Tolkien op indrukwekkende wijze tot leven te wekken. Soms worden echte acteurs...

The Lord of the Rings is in de kern nu eenmaal een sprookje

ingezet, zoals de orks, de soldaten in de gevechtsscènes in het begin en zelfs Sauron. Niet dat je zo veel van hem te zien krijgt trouwens; hij is vooral een in zwart gehulde figuur die als een bezetene met zijn zwaard zwaait.

En toch is deze eerste verfilming niet echt geslaagd te noemen. Dat heeft te maken met het gebruik van voice-acting, de geluidseffecten en de combinatie van animatie en real life action. De film is hierdoor, om het op zijn Engels te zeggen, zo nu en dan silly en ‘over the top’, waardoor het geheel soms eerder grappig is dan meeslepend en spannend.

Op zich is dit niet zo heel vreemd. The Lord of the Rings is in de kern nu eenmaal een sprookje. Eentje dat wat verder gaat dan het “Er was eens (…) en ze leefden nog lang en gelukkig”, maar het blijft een sprookje. Dus dat magische sprookjesbosachtige gevoel is zeker niet verkeerd, alleen schiet Bakshi er wat in door. Ja, de figuren zien er eng uit, maar zodra ze hun mond opendoen en geluiden maken, krijg je niet echt kippenvel. Eerder moet je gniffelen.

Toch moet worden gezegd dat Bakshi, zeker voor het genre in die tijd, een spectaculaire productie heeft weten te realiseren. Peter Jackson deed het jaren later nog eens dunnetjes over, maar Bakshi liet zien dat de alternatieve mogelijkheden er al waren. Spijtig genoeg ging hij niet verder dan het eerste deel. Jammer, het zou toch interessant zijn geweest om de vernietiging van Sauron te zien in een animatiefilm.

 

Geschreven door Zadok Samson op 08-10-2013.