Boekennieuws.

Boekbespreking van "Big Brother" van Lionel Shriver, uitgegeven door uitgeverij Atlas Contact, Amsterdam/Antwerpen. Pandorra heeft een vreemde jeugd gehad. Haar oudere broer Edison en zij groeiden op in een gezin, waarin de vader een tijd een  ster was in een tv-soap. Er is ook nog een veel jonger zusje, dat die tv periode niet bewust heeft meegemaakt. De vader speelde een vader in een gezin, dat door scheiding uit elkaar ging. De tv-kinderen waren voor de vader belangrijker dan zijn eigen kinderen. Pa kreeg een verhouding met de tv-moeder; zijn echte vrouw stapte vervolgens voor een bus en overleed. Of het zelfmoord was, daar werd onduidelijk over gedaan. In die tijd waren Pandorra en haar broer tieners. Zij waren gedurende hun hele jeugd op elkaar aangewezen en kregen daardoor een stevige band. Haar broer gebruikte zijn vaders tv naam voor zijn carrière als jazz musicus, terwijl Pandorra zich dood schaamde en het nooit noemde. Pandorra heeft een succesvol internetbedrijf. Ze maakt op bestelling poppen naar bestaande personen en laat die poppen frases uitkramen, die die personen meestal bezigden. Het verhaal begint met de komst van Edison voor een logeerpartij bij Pandorra, haar man Fletcher en zijn twee tiener kinderen uit een eerder huwelijk. Ze heeft haar broer 4 jaar niet gezien en ze schrikt van zijn uiterlijk: de eens zo flamboyante, slanke, hippe man is veranderd in een vreselijk dikke vetzak, die door het vliegtuigpersoneel in een rolstoel naar de aankomsthall wordt gereden. Thuis misdraagt de broer zich. Niet alleen door zijn heimelijke  schranspartijen, maar ook maakt hij door zijn gewicht en nonchalance meubels stuk (Fletcher is een niet erg succesvolle meubelontwerper en het huis staat vol van zijn onverkochte spullen) en liegt daarover. De echtgenoot heeft het al gauw helemaal gehad. Alleen de tiener dochter kan met Edison opschieten. Als uitkomt dat Edison na die twee maanden niet op tournee gaat, dus noodgedwongen zou moeten blijven, zegt Fletcher: “Hij eruit of ik eruit”. Pandorra neemt dan een nogal drastisch besluit: ze gaat haar broer redden van zijn overgewicht. Er wordt een appartement gehuurd, dat spartaans wordt ingericht (in het begin). Ze koopt zakjes vermageringspoeder (shakes en soepen) en stelt haar broer voor een ultimatum: in één jaar moet hij door afvallen weer zijn oude gewicht krijgen. Zij zal dat jaar bij hem wonen en af en toe contact opnemen met haar man en stiefkinderen. Zij zal ook meedoen met alleen de pakjes te nuttigen, want zij kan ook wat kilo’s missen. Natuurlijk is haar man hier niet blij mee en dreigt op ’t laatst zelfs met scheiding. Er breekt een enorm moeilijke tijd voor ze aan met vele ups en vooral downs. Maar na een jaar heeft Edison dan eindelijk zijn normale gewicht terug (van 193 naar 81 kilo). Dat wordt gevierd met een groot feest, waarbij Fletcher moet toegeven dat zijn zwager toch wel ruggengraat heeft. Maar op het feest krijgt Edison door, dat Pandorra naar haar huis, naar Fletcher terug gaat. Dat wil haar broer niet! En als een klein kind begint hij weer te vreten. Alles wat er nog over is, duwt hij in zijn mond. Zijn zus met aanhang vlucht naar huis. Binnen de kortste keren is Edison weer moddervet en overlijdt tenslotte. Het verhaal gaat vanaf hier opeens een hele andere kant uit en er volgt een nabeschouwing over de vraag: ben ik mijn broeders hoeder? In het begin moest ik heel erg wennen aan de nogal deprimerende beschouwingen en gedachtes van Pandorra. Maar na een tijdje pakte het verhaal me en was ik benieuwd naar de afloop. Als ervaringsdeskundige (heb ervoor ooit een opleiding gevolgd en mijn dochter is gewichts consulente) vond ik het afval verhaal aan alle kanten rammelen. Dit was niet waarheidsgetrouw. Er was goed research naar gedaan, maar dat was dan ook alles. En inderdaad: het einde bewees mijn scepsis. Men vindt Lionel Shriver moedig omdat ze in haar boeken steeds controversiële onderwerpen aansnijdt: over de student die op de campus mensen dood schiet en dan nu -  in dit boek -  over obesitas in Amerika. Ik heb meer het idee dat ze ervan bewust is dat deze onderwerpen “hot” zijn, omdat mensen er nieuwsgierig naar zijn en graag er meer over willen weten. Ze voldoen aan een behoefte om actualiteiten te beleven en te doorgronden. Wat me meer intrigeerde was de vraag: ben ik mijn broeders hoeder? Hoever gaat je verantwoordelijkheid in relatie tot  bloed- en aanverwanten? Schrijfster worstelt hier erg mee sinds de dood van haar broer ten gevolge van vetzucht. In dit boek probeert ze van het schuldgevoel af te komen, wat haar niet helemaal lukt.