Boekennieuws.

Renate Dorrestein heeft een groot aantal mooie romans geschreven. Maar na publicatie van De stiefmoeder (2011) lukte het haar ineens niet meer: ze strandde halverwege een nieuwe roman en voelde alleen nog maar weerzin en angst voor het schrijven van fictie. Ze kampte met een writer’s block. Vreselijk voor Dorrestein. Ze voelde de bodem onder haar bestaan wegvallen. Het dwong haar op zoek te gaan naar andere loopbaanmogelijkheden. Maar voor haar lezers valt de schade mee. Want over deze moeilijke periode in haar leven schreef Dorrestein De blokkade, een ontroerend en openhartig autobiografisch geschrift. Het writer’s block van Renate Dorrestein beperkt zich tot het schrijven van fictie. Non-fictie kan ze nog wel schrijven (en hoe!), maar dat beschouwt ze als een mindere tak van sport. In De blokkade gaat zij op zoek naar de oorzaken van dit writer’s block en naar manieren om er vanaf te komen. Ze leest erover, raadpleegt internet en spreekt erover met collega-schrijvers en wetenschappers. Geen sinecure, want er zijn boekenkasten vol geschreven over dit onderwerp, Google geeft honderdveertig miljoen hits en iedere deskundige heeft er zijn eigen theorie over. Literaire reuzen als Flaubert, Dickens en Kafka en talloze andere schrijvers hadden er voor lange of korte tijd last van. Voor de gemiddelde lezer niet zo heel interessant zou je denken, want het gaat immers om een pure schrijverskwaal. Maar De blokkade is allerminst alleen maar een boek voor schrijvers. Tijdens haar zoektocht komen we heel veel over Dorrestein zelf te weten. Ze vertelt over haar inmiddels overleden beste vriendin Liesbeth, over haar partner Maarten en haar oudere zuster Hilde, over haar schrijverschap en over haar liefde voor Kurt Vonnegut. En steeds weer duikt haar jongere zusje op, dat op twintigjarige leeftijd zelfmoord pleegde door van een flat te springen. De dood van haar zusje heeft Renate Dorrestein nooit helemaal kunnen verwerken. Ze schreef er een autobiografisch boek over (Het perpetuum mobile van de liefde, 1988), maar dat was niet afdoende: ‘Aan al mijn doden wil ik denken, behalve aan haar.’ In De blokkade raakt zij ervan overtuigd dat haar onvoldoende verwerking van de zelfmoord de belangrijkste oorzaak is van haar writer’s block. Ze moet in het reine zien te komen met wat haar zusje zichzelf en de nabestaanden heeft aangedaan. Of dat lukt? Het slot is hoopvol, maar het blijft wellicht een veeg teken dat nergens in het boek de voornaam van dit zusje wordt genoemd, terwijl dat bij alle andere personen wel gebeurt. Moeilijke periodes in haar leven leiden bij Dorrestein tot prachtige autobiografische boeken. Zo publiceerde zij in 1993 Heden ik over haar problemen met de ziekte ME. Ook Het geheim van de schrijver uit 2000 is tot op zekere hoogte zo’n boek. Daarmee ging ze aan de slag om zich ‘uit het slop te schrijven’ bij een eerdere impasse in haar schrijverschap. Het is eigenlijk jammer dat Dorrestein zoveel liever romans schrijft en alleen in nood haar toevlucht neemt tot non-fictie. Want Dorresteins autobiografische geschriften behoren tot haar allerbeste werk.